Siammartoq – inuusuttunik ilinniartitsineq

Siammartoq kalaallinik inuusuttunik Danmarkimiittunik kajumissutsimik sulinissamut ilinniartitsineruvoq. Ukiup aappaata affaanik sivisussusilimmi inuusuttut kajumissutsimik sulinissamut imaluunniit kalaallinut meeqqanut ilitsersuisutut – imaluunniit suliniaqatigiiffinni allarluinnarni kajumissutsimik sulilernissamut - piukkunnarsarneqartarput. Ilutigisaanik inuusuttut namminneq inuunerminni allatigut atorsinnaasaminnik piginnaaneqalersarput ilisimasaqalersarlutillu.

Naatsumik oqaatigalugu:

Ilinniartitsinerput Siammartoq inuusuttunut Danmarkimiittunut sanngiitsumik inissisimasunut tunngavoq; ilinniarneq ukiup aappaata affaanik sivisussuseqarpoq. Anguniagaavoq, inuusuttup ilinniartitsinermut Siammartumut peqataanermigut, meeqqanut suliniutini kajumissutsimik sulinissamut piareersarnissaa. Ilutigisaanik aamma Siammartoq inuusuttup nammineq ineriartornissaanut periarfissiivoq.

 

Kikkut peqataasinnaappat?

Sullinniakkat tassaapput kalaallit inuusuttut Danmarkimi najugallit 18-25-nik ukiullit. Amerlanertigut inuusuttut taakku namminneq sanngiitsumik inissisimasuupput imaluunniit inissisimasuusimallutik. Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat inuusuttunik 15-inik, ilinniartitaanermut peqataanissamik neqeroorfigineqartartunik, toqqaasuusarpoq.

 

Suliniut sumi ingerlanneqarpa?

Siammartup inuusuttut Danmarkimi tamarmeersut katersuutsittarpai. Ilinniartitsinermilli ingerlatsisut Esbjerg, Aalborg aamma Aarhus Kommunemik suleqateqarnissamut isumaqatigiissuteqarpoq, taakkulu inuusuttunik Siammartumut peqataasussanik siunnersuuteqartarput. Kommunit taakku pingasut aamma suliniummut malinnaatitani peqataapput.

 

Suliniutip oqaluttuarisaanera:

Kalaallit inuusuttut ilaat ’Danmarkimi inuuneq pitsaasoq’-mi peqataareersimasut ’qujaniarlutik utertitsinissamik’ annertuumik kissaateqarsimapput. Taamaattumik Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat 2013-imi aggustimi inuusuttunut ’Danmarkimi Inuuneq Pitsaasumut’ peqataasimasunut ilitsersuisutut ilinniartitsinermik pilersitsivoq. Ingerlatamit siullermit misilittakkat aallaavigalugit ilinniartitsineq ineriartortinneqarsimavoq, taamaalilluni kalaallinut inuusuttunut sanngiitsumik inissisimasunut sammisumik kajumissutsimik sulinissamut ilinniartitsineq ingerlanneqalersimalluni. Taamaalilluta 2017-imi aggustimi Siammartumi ilinniarnermik ingerlatsinermi siullermi peqataasussat tikilluaqqusinnaalersimavavut.

 

Sammisartakkat makkuusinnaapput:

Siammartoq marlunnik immikkoortortaqarpoq:

Sapaatip akunnerata naanerani ilinniartitaanerit: Ukiup affakkaartumik marloriarlutik-pingasoriarlutik suliniummi ilinniartitsisut marluk inuusuttunik naapitsisarput. Ilinniartitsissutinik saqqummiisoqartarpoq, eqimattakkaarluni sungiusartoqartarluni aammalu suliassatigut piginnaanernik sungiusaqartoqartarluni, soorlu meeqqat uummaarilluinnartut sammisaqartinnissaat qanoq aallartinneqassava aqunneqarlunilu. Aamma inuusuttut ataasiakkaat kisimiinnissaat inissaqartinneqarpoq siunnersiueqatigiinnissamut ineriartornissamullu periarfissaqartillugit.

Suliffimmi misiliinerit: Matumani peqataasut Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaasa neqeroorutaani allani suliffimmi misiliisarput, soorlu sapaatip akunnerata naanerani tammaarsimaarnernut, suliatta ilaasa aaqqissuussaannut, peqataasarlutik. Suliffinnik misiliiffissanik sammisassanillu aaqqissuussinitsinni inuusuttunut ataasiakkaanut naleqqussakkamik iliuuseqarnissarput isumagijuaannarparput.

 

Suliniummik aqutsisoq qanoq oqarpa?

“Inuusuttut namminneq tapersersorneqarnissamik pisariaqartitsillutik sanngiitsumik inissisimareersimasut Siammartumi takugajuttarpavut, namminnerlu tunniussaqarnissamik kissaateqalersimallutik.  Inuusuttut isumalluutinngortarput allanut nukissanik tunisisinnaasut. Taamaattumik una suliniut taama soqutiginaateqartitsigisoq; inuusuttut inissisimaffimmikkut, imminnut paasinnittaatsimikkut aammalu avatangiisiminni unammilligassanut allanut qanoq iliuuseqarsinnaanerminnik allannguinerat taakkununnga qanoq sunnniuteqarpa? Ilutigisaanik Siammartumi inuusuttoq ataaseq sulisumit ataatsimit sullinneqartikkunnaarlugu ataatsimut eqimattatut sullisilersimavavut, tamanna nukittoqutaalluinnartoq takusinnaavarput”, suliniummik aqutsisoq Nathasja Preus oqarpoq.

 

Suliniut kia tapersersorpaa?

Siammartoq Velux Fonden-imit tapiiffigineqartarpoq. Esbjerg, Aalborg aamma Aarhus kommune suleqatigineqarput, taakkulu piffissamik ilisimasanillu tunisisarlutik.

 

Annertunersumik paasisaqarusuppit?

Suliniummik aqutsisoq Nathasja Preus attavigiuk uunga nlp@fgb.dk