23.06.19

Najukkani ajornartorsiutit najukkani aaqqiissutissar-siorniartoqarneranut tunngaviliisooqataapput

Tasiilami meeqqat atugaat pillugit piviusulersaarusiap qallunaanit suliaasup aallakaatinneqarnerata kingunerisaanik kinguaassiutitigut kannguttaatsuliorneq, sumiginnaaneq imminullu toquttartut isumakulunnartumik amerliartuinnarnerat Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu oqallisaasorujussuanngorput. Ajornartorsiutit matumani pineqartut annertupput, najukkanili aaqqiissuteqartoqarnissaa ilaatigut sulissutigineqassaaq, Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat-mi allattaaneq Puk Draiby oqarpoq.

DR-ip piviusulersaarusiaata ”Byen hvor børnene forsvinder”-ip allakaatinneqareernerata kingorna Tunup sineriaani illoqarfik Tasiilaq oqallisaasorujussuanngorpoq, Tasiilamilu meeqqat taamaallaat oqallisigineqanngillat. Nunatsinni isumanerlunneq, imminut toquttartut isumakulunnartumik amerliartuinnarnerat, kinguaassiutitigut kannguttaatsuliorneq aammali meeqqat ikiorneqarnissamik pisariaqartitsisut amigartumik ikiorneqartarnerat piviusulersaarusiami immikkut ukkatarineqarput. Tamanna kommunip isumaginninnikkut sullissinermi suliarpassuarnik ingerlatseriaasiata isornartorsiorneqarneranik ilaatigut kinguneqarpoq. Meeqqat ikiorneqarnerat amigarpoq, taama oqarnikkut isornartorsiuisoqarpoq.

Meeqqat ikiorneqanngitsut amerlavallaarput

Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat-mi allattaaneq Puk Draiby ima oqarpoq: ”Meeqqat ikiortariallit ikiorneqanngitsut amerlavallaarujussuarput, piviusulersaarullu iliuuseqarnissamut periusissat pillugit oqallittoqalerneranut tunngaviuvoq. Qanoq iliornikkut meeqqat pisariaqartitaat piumasaqaataallu tunngavigalugit ikiorneqarnissaat qulakkiissavarput – pingaarnertullu; sumiginnaanerit meeqqat amerlavallaartut inuunerannut sunniuteqartartuusut qanoq iliornikkut pinaveersaartittalissavagut? Ajoraluartumik apeqqutit taakku erseqqissumik akineqarsinnaanngillat. Aaqqiissutissanik meeqqanut ikiorneqarnissamik pisariaqartitsinerpaanut iluaqutaalluartussanik ujartuisartuusugut amerlasuujuvugut. Suliniuterpassuarnik sunniuteqarluartartunik Kalaallit Nunaanni ingerlatsisoqarnera erseqqissaatigissallugu pingaaruteqarpoq. Kinguaassiutitigut kannguttaatsuliorfigineqarsimanermik eqqartuisarneq ukiut ikittunnguit matuma siorna paquminartorujussuartut isigineqarpoq. Tamanna Kalaallit Nunaanni iliuuseqarfigineqarpoq. Kannguttaatsuliorfigineqarsimaneq maanna allatorluinnaq periuseqarnikkut eqqartorneqartarpoq, isumaqarpungalu tamanna ajornartorsiutit aaqqiissuteqarfiginissaannut alloriaqqaarnertut taaneqarsinnaasoq. Aammali isumaqarpunga tamakkiisumik aaqqiissuteqartoqarnissaata angunissaanut aqqut suli takeqisoq, meeqqammi kinguaassiutitigut kannguttaatsuliorfigineqarsimasut sumiginnagaasimasullu suli amerlavallaarujussuarput, oqartussaasoqarfiillu isumaginninnikkut sullissinermik aallussaqarfiusut aaqqissuussaanerisa tungaatigut equngasoqarnera pissutaalluni sullisseriaatsit atuuttut meeqqat pisariaqartitaannut naapertuuttanngimmata amigartumik aaqqissuteqartarput. Tamanna meeqqap inuusuttulluunniit sumiginnagaaqqittutut misigisimaneranik soorunami aamma kinguneqartarpoq. Maanna aammalumi siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu iliuuseqalertupallattoqarnissaa pisariaqarpoq”.

Sulianik ingerlatsisinnaasunik amerlanerusunik illoqarfinnut Tasiilamut ittunut suliartortitsisoqarnissaa aaqqiissutissanik ujartuinermi siunnersuutigineqakkajuttartut ilagaat. Tasiilami illoqarfinnilumi allani suliat uninngasut amerliartuinnartut aammalu sulisunik amerlanerusunik isumaginninnikkut sullissinermik aallussallinnik nalunaaruterpassuarnik suliarinninnermi ikorfartueqataasinnaasunik meeqqallu ikiorneqarnissaannut aaqqiissutissanik pilersitseqataasinnaasunik pisariaqartinneqartut ilisimaneqarluarpoq. Puk Draiby ima oqarpoq:

”Oqartoqarsinnaavoq aaqqissuussaanerup tungaatigut nalunaarutinik ingerlatsisoqaqqaartarnera assigiinngitsutigut naapertuukkaluartoq tamatuma kingorna sulianik ingerlatsisoqartarneratigut equngasoqartoq. Sulianik ingerlatsisut ikippallaarput, amerlanerulernissaannullu allanik sulisussarsiorneq ajornakusoortarpoq. Sulianik ingerlatsisunik Danmarkimi sumiluunniit atorfinitsitsisoqarsinnaasarpoq, massa Kalaallit Nunaanni sulisooreersunik Tunup sineriaanut illoqarfinnullu Tasiilatut ittunut timmisartumik qulimiguulimmillu ukiukkut sapaatip-akunneranut maloriaannarluni apissiffigineqarsinnaasartunut suliartortitsiniartarneq ajornakusoortuusoq.

Ikiuinissamulli periarfissat tunngaviusut pingajuattut taaneqarsinnaappput – tassa imaappoq, meeqqat ikiorneqarnissaannut neqoroorutaasartut – ikippallaarput. Najukkani periarfissat ikipallaarput. Tamatumunnga atatillugu isumaqarpunga najukkani innuttaasut iliuuseqaqataasariartut. Najukkani iliuuseqartarnerup tungaatigut pitsanngorsaasoqarnissaanut periarfissanik ulikkaarpoq. Najukkani meeqqat pillugit iliuuseqaqataasinnaasunik ujartuissaagut”, Puk Draiby oqarpoq.

Illersuisoqartitsineq meeqqat ikiorneqarnissamik pisariaqartitsinerpaat sernissorneqarnerannut tunngaviussaaq

Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat-p illersuisussaqartitsinermut aaqqissuussaq “Najorti” Kalaallit Nunaanni najukkani ingerlataraa. Najortimik illersuisoqartitsineq Kalaallit Nunaanni meeqqanut kommunigisaminni isumaginninnermik sullinneqartunut  kikkunnulluunniit 2020-ip ingerlanerani neqeroorutigineqartalissaaq. Tamatumani aaqqissuussap Najortip najukkani ataasiakkaani ingerlanneqartarnera pitsaaqutit ilagaat. Puk Draiby nassuiaavoq:

”Aaqqissuussaq Najorti najukkani ataasiakkaani iliuuseqaqataasinnaasunik atuisarnitsinnut takussutissaavoq. Illersuisutut sulisartut najukkani ataasiakkaani innuttaasuupput, taakkulu pikkorissartinnerisigut meeqqat kommunimeersunik oqaloqateqarneranni illersuisutut piginnaanngorsartarpagut. Meeqqat pillugit iliuuseqaqataasuupput, taamatuttaaq meeqqap suliamik ingerlatsineq pillugu isummernerani tusarnaarneqarnissaanik qulakkeerisuusarput, aammali soorlu suliamik ingerlatsineq unittooraangat nukingisaarisuusarput”.

Aaqqissuussaq Najorti Tasiilami aamma atuutilersinneqartussanngorpoq. Puk Draiby oqaluttuarpoq:

”Meeqqanut illersuisussanngortussanik pikkorissartitsiartorluta maajimi Tasiilaliarpugut. Aaqqissuussaq Najorti pillugu qaammarsaajartorluta ilinniartitsisunut 60-inut meeqqanullu 100-nut saqqummiivugut, meeqqanullu illersuisussanngortussat Tasiilamilu meeqqanut piffissami qaninnermi sullissisalertussat arfineq-pingasut pikkorissartippavut. Tamanna naammaqqajanngilaq, aaqqissuussarli Najorti sulianik meeqqanut tunngasunik ingerlatsinerup tungaatigut ikorfartuutaalluarsinnaavoq, Puk Draiby oqarpoq, taannalu isumaqarpoq Kalaallit Nunaanni innuttaasut kommunillu nutaamik suleqatigeeriaaseqalertariaqartut. Innuttaasut ikorfartorneqassapput, ilaqutariillu ileqquminnik pitsaanngitsunik allannguinissaminnut ikiorneqassapput. Tamatuma angunissaanut tamatta akisussaaqataavugut, Puk Draiby naggasiivoq.

Tasiilami innuttaasut arfineq pingasut Najortitut ilinniarsimallutik maannakkut meeqqanik Najortimik atorfissaqartitsisunik sullississallutik piareersimapput.