25.08.20

Kalaallit Nunaanni meeqqat ingerlalluarnerulernissaannut inassuteqaatit

Naalakkersuisut aamma qallunaat naalakkersuisuisa nalunaarusiaq kalaallit meerartaasa inuusuttaasalu ataatsimut isigalugu ingerlalluarnerullutik peqqinnerullutillu ineriartornissaannut 16-inik inassuteqaatitalik saqqummerseqqammerpaat. " Saqqummiussaq pingaaruteqarlunilu pitsaasuuvoq ", Kalaallit Meerartaanni Nuummi allattoqqarfimmi pisortaq Julie Lynge oqarpoq, isumaqarlunilu, nalunaarusiap suleqatigiinnissamik pingaartitsinera siunissamut naleqqiullugu iluaqutaassasoq.

”Suliassat suleqatigiilluta isumagisariaqarpagut, taamaaliornikkut angusaqarnerpaassaagut”, Julie Lynge oqarpoq, nalunaarusiarlu atuareerlugu, illuatungaani kattuffiit meeqqanik sullissisut inuiaqatigiillu illuatungaanilu kommunit akornanni suleqatigiinnissaq pillugu inassuteqaatit maluginiarlugit. Nalunaarusiami immikkoortoq taanna nuannaarutigilluinnarpara, tassami meeqqanut iluaqutaasussat pitsaanerpaat tassaapput, kattuffiit namminneq kajumissutsiminnik isumaginninnikkut suliaqartut pisortanik suleqateqarlutik ingerlatseqatigiiffigisaat. Ajornanngitsumik suliniutit siammartersinnaavagut, piginnaasallu uagut meeqqanik sullisivittut pigeriikkagut atorluarlugit”, Julie Lynge oqarpoq, amerlanertigullu suleqatigiinnissamut kaammattuut qujassutigalugu:

Ataatsimoorluni aaqqiissutissanut qujanaq

”Ataatsimoorluni suliniutinut peqataarusoqaagut. Maannamut ilaatigut Isumaginninnermut Aqutsisoqarfik kommunillu suleqatigilluareerpagut, meeqqanik illersuisoqartitsisarnitsinnut – Najortimut – atatillugu. Tamanna assersuutaasinnaavoq immikkoortitaarluta sanileriiiginnarluta suleqinata kivitseqatigiinnitsigut, qanoq nikeriartitsisinnaatiginitsinnut. Najortimi inoqarpoq isumalluutinik sumiiffinni ataasiakkaani najugaqartunik, meeqqanillu illersuisussatut ilinniagaqartunik, meeqqani sanngiinnerpaani  tigussaasumik pingaarutilerujussuarnillu allannguisunik. Ilutigisaanik kommuninik Isumaginninnermullu Aqutsisoqarfimmik  suleqateqarnerup kinguneraa, neqeroorummik kommunit killeqarfii akimorlugit ingerlanneqarsinnaasumik pilersitsisinnaanerput. Kommunini ataatsimoorussanik sulianik suliaqarnermi periuseqarnerup kingunerissavaa sulianik suliaqarnerup patajaannerulernera, uagullu NGO-tut suleriaatsigut naleqqussarsinnaasariaqarpagut, kommunini sulianik suliaqartut sulinerannut ikorfartuutaasinnaanngorlugit oqilisaataasinnaanngorlugillu. Tamannalumi aallullualereerparput”, Julie Lynge oqarpoq, suleqatigiinnissarlu qilanaaralugu: ”Kalaallit Meerartaanni meeqqanut siunissami iluaqutaasussat pillugit annertunerusumik suleqatigiinnissamut piareersimavagut”.

Inassuteqaatit pillugit piviusut

Suleqatigiissitat Danmarkimit Kalaallit Nunaannillu inuttaqartut 2012-imi oktoberimiilli Kalaallit Nunaanni meeqqanut inuusuttunullu atugarliortunut suliniutit patajaallisarnisaannut inassuteqaasiornissaq ingerlappaat. 21. august 2020-mi nalunaarusiaq 17-inik inassuteqaatitalik saqqummerpoq, ilaatigut pineqarlutik siusinaartumik suliniuteqarneq pitsaaliuinerlu, kommunini sulianik suliaqartarnerup pitsanngorsarnissaa, meeqqanut inuusuttunullu atugarliortunut neqeroorutit amerlanerit aamma meeqqat inuusuttullu kinguaassiuutitigut innarlineqarsimasut inatsisitigut isumannaatsuunissaasa pitsanngorsarneqarnissaat. Meeqqanut inuusuttunullu atugarliortunut suliniutit aallartinneqassapput 1. september 2020 maannakkuugallartorlu ukiuni sisamani ingerlanneqassallutik. Danmarkimi naalakkersuisut suliniutinut 80 mio. kr-nik immikkoorsipput. Qaavatigullu Kalaallit Nunaat aningaasaleeqataassalluni.

Nalunaarusiaq aasinnaavat uani