Najorti – meeqqat namminneq nipaat tusaaniarneqaraangat

Aaqqissuussineq Najorti atorlugu Kalaallit Nunaanni meeqqat oqartussaasunik naapitsinerminni illersuisoqarnissaat suliniummi qulakkeerneqartarpoq. Taamaaliornikkut inunnik isumaginninnikkut suliaq aalajangiiffigineqaraangat, meeraq inuusuttorluunniit inersimasumik ingiallorteqarsinnaasarpoq.

Naatsumik oqaatigalugu:

Meeqqat tusaagaangatsigit – aammalu qanoq oqaluttoqarnersoq paasisimaneraat qulakkeerlugu – taava assersuutigalugu angerlarsimaffiup avataanut inissiineq iluatsinnerusarpoq. Taamaattumik Kalaallit Nunaanni Meeqqat Pisinnaatitaaffiinut Sullissivik – MIO – peqatigalugu meeqqanik illersuisoqartitsisarneq, Najorti, pilersissimavarput. Meeqqamut namminermut tunngasuni meeqqanik peqataatitsisarneq inatsisitigut piumasaqaataaginnarani imaluunniit meeqqamut pisinnaatitaaffiuginnarani, aamma meeqqamut inuusuttumullu malunnaatilimmik pitsaasumillu kinguneqartussatut suliniutaavoq tigussaasoq.

 

Kikkut peqataasinnaappat?

Meeqqat inuusuttullu Nuummi, Maniitsumi, Ilulissani, Qaqortumi, Aasiaanni aamma Sisimiunilu najugallit, kommunimi inunnik isumaginnittoqarfimmit sullinneqartut. Meeqqanik illersuisoqartitsillunni aaqqissuussami suliassaq pingaarneq tassaavoq meeqqanik massakkorpiaq pisariaqartitsilluinnartunik ikorfartuineq.

 

Suliniut sumi ingerlanneqarpa?

Meeqqanik illersuisartut Najortit Ilulissani, Aasiaanni, Sisimiuni, Maniitsumi, Nuummi aamma Qaqortumi sulipput.

2019-ip ingerlanerani Najorteqartitsisarneq nunap sinneranut siammaanneqassaaq.

 

Suliniutip oqaluttuarisaanera:

Kalaallit Nunaanni meeqqat 700-t missaanniittut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarsimapput. Meeqqat ilarpassuisa pisinnaatitaaffitik suunersut naluaat, iliuusissatut pilersaarut imminnut tunngasoq ilisimanngilaat, sooq angerlarsimaffimminnit peersitaasimanerlutik naluaat, suliallu imminnut tunngasup suliarineqarnerani akuutinneqanngisaannarsimallutik – aamma inuunerminnut sakkortuunik kinguneqartussanik aalangiisoqarsimagaluaraangalluunniit. Tamanna tunngavigalugu Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat aamma Kalaallit Nunaanni Meeqqat Pisinnaatitaaffiinut Sullissivik – MIO – 2014-imi aalajangerput, meeqqanik inuusuttunillu illersuisoqartitsisarneq, Najortimik taaguutilik, ineriartortinniarlugu pilersinniarlugulu. Nuummi, Maniitsumi Sisimiunilu Najorteqarnissaq 2016-imili periarfissaalerpoq. Ilinniagaralugu sullissisartunik ataatsimiititsisoqarsimavoq aammalu inunnik isumaginnittoqarfiup sullitaani meeqqat eqqorneqaraangamik akuutinneqartarnerat pillugu atuagassiamik saqqummersitsisoqarsimalluni taavalu aamma Kommuneqarfik Sermersooq (Nuup inissisimaffia) suleqatigalugu, ilaatigut meeqqanik akuutitsisarneq oqaloqateqartarnerlu pillugit, pikkorissaasoqarsimalluni.

 

Sammisartakkat makkuusinnaapput:

Illersortip ”suliap aallarteqqinnissaanut” meeraq inuusuttorlu ikiorsinnaavai. Illersorti, suliap suliarineqarnerani meeqqap tungaaniit isigalugu suliap ingerlanneqarnissaanik ikiuisinnaavoq. Suliani ataasiakkaani kommunimik ataatsimeeqateqarnerni illersorti peqataasarpoq, meeqqallu qanoq isumaqarnerminik oqaatiginninniarnerani meeraq ikorfartortarlugu – meeqqallu, tunniutiinnarsimasutut oqaatigineqarsimagaluartut qiimmaqqittut aammalu inersimasunut avatangiisiminniittunut piumasaqaateqarsinnaalersut takusarpavut. Meeqqat misigisarput kommunimik naapitsinerminni ikiorneqarnissaminnik pisariaqartitsillutik, MIO-mut saaffiginnissinnaallutik, taavalu MIO-mi siunnersorti peqatigalugu Najortimit tapersersorneqarnissaq iluaqutigisinnaanerlugu nalornisigiunnaartarlugu.

 

Peqataaneq sunik pissarsiffiusarpa?

Illersorteqartitsisarnermik aaqqissuussap siunertaraa, Kalaallit Nunaanni meeqqat sanngiinnerpaamik inissisimasut peqataatinnissaasa tusarneqarnissaasa qulakkeerinniffigineqarnissaat. Taamaaliornikkut inuunerminni qanoq pisoqarnissaa pillugu, soorlu angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarnissartik pillugu, aalajangiinermi peqataatinneqarneqartarput. Aamma suliaq unittoorsimagaangat, meeqqallu ikorfartorneqarnermik pisariaqarteqisaminnik ikiorfartorneqanngikkaangata naak tamanna pisinnaatitaaffigigaluarlugu, tinnersaanissaq siunertaavoq. Misilittakkavut malillugit piffissami siullermi ineriartortitsiffiusumi, meeqqat sanngiinnerpaamik inissisimasut pingaaruteqarluinnartumik Najortimit ikorfartorneqartarput. Aammali misilittakkavut malillugit, suliap suliarinerani torersumik naammaginartumillu meeqqat peqataatinneqartalernissaat qulakkeerniarlugu, suli suliassaqaqaagut.

 

Suliniummik aqutsisoq qanoq oqarpa?

“Suliat meeqqanut tunngasut, unittoorsimasut aallarteqqinnissaannut illersorteqartitsisarnerup periutsitut atorneqarnera iluaqutaasoq takusinnaavarput, aamma assersuutigalugu meeqqat angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarnerisa iluaqutaalluarnissaanik qulakkeerinneqataalluni. Ilutigisaanik ilisimavarput, naak ukiut pingasut qaangerlugit meeqqat illersuisoqarnissaannik neqeroorfigisaraluarlugit, kommunip suliamik suliarinninermini torersumik naammaginartumillu meeqqanik peqataatitsisalernissaa anguniarlugu suli suliassaqaqaluta. Taamaattumik suliniutip ineriartorteqqinnisaa, siaruarternissaa aammalu meeqqanik illersorteqartitsisarnermik aaqqissuussap pigiliutivinnissa, siunertaavoq, taamaalilluni Kalaallit Nunaanni meeqqanit inuusuttunillu amerlanernit iluaqutigineqarsinnaalerniassammat”, allattoqarfimmi pisortaq Nike Berthelsen oqarpoq.

 

Suliniut kia tapersersorpaa?

Nunafonden, Jashafonden, 15. juni Fonden, Østifterne aamma Isumaginninnermut Aqutsisoqarfik.

 

Annertunersumik paasisaqarusuppit?

Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaasa allattoqarfia Nuummiittoq aamma allattoqarfitsinni aqutsisoq Nike Berthelsen, nb@fgb.dk imaluunniit oq. +299 534370, attavigikkit. Aamma eqqaamajuk atuagassialiarput